Akademik literatüre göre dönemsel fiyatlandırma ana bir temel strateji değil, olsa olsa bir taktik ya da fiyat farklılaştırması alt başlığıdır. Ancak gelin, bu teorik doğruyu bir kenara bırakıp sokağın, pazarın ve modern ekonominin gerçeklerine bakalım. Kitapların sınavda "yöntem değildir" diye elediği o dönemsel fiyatlandırma, bugün aslında ceplerimizi en çok şekillendiren gizli elin ta kendisi haline geldi.
Pazarlamaya giriş derslerinde bize hep o kutsal üçleme anlatılır:
Maliyete Yönelik: Ürünün maliyetini hesapla, üstüne kârını koy ve sat.
Rekabete Yönelik: Rakip ne yapıyorsa ona göre konumlan, piyasadan geri kalma.
Psikolojik: Şu meşhur ",99" büyüsüyle tüketicinin algısını yönet.
Bunlar harika, konforlu ve formülü belli yöntemler. Peki ya dönemsel fiyatlandırma? Bir otel odasının Temmuz ayındaki fiyatıyla Ocak ayındaki fiyatı arasındaki o devasa uçurumu hangi maliyet artışıyla açıklayabilirsiniz? Ya da bir uçak biletinin bayram arifesinde tavan yapmasını, hafta içi gece yarısı ise dip görmesini?
İşte tam bu noktada teoriyle pratik arasında büyük bir boşluk açılıyor. İşletmeler artık sadece ürettikleri mala veya rakiplerine bakarak fiyat belirlemiyor; zamanın ruhunu, mevsimi, ayı, hatta günün saatini satıyorlar. Yani dönemsel fiyatlandırma, test kitaplarında bir "yanlış seçenek" olabilir ama ticaretin sert dünyasında tam anlamıyla başrol oyuncusudur.
Bugün dijitalleşen dünyada bu kavram kabuk değiştirerek karşımıza "dinamik fiyatlandırma" olarak çıkıyor. Yoğun saatlerde veya yağmurlu bir günde ulaşım uygulamalarının fiyatı üç katına çıkarması, e-ticaret sitelerinin sepetinizdeki ürünü saat farkıyla farklı fiyatlardan sunması, aslında dönemsellik kavramının mikro saniyelere indirgenmiş halidir.
Sonuç olarak; o test sorusunda "C" şıkkını işaretleyip sınavdan tam puan alabilirsiniz, burası kesin. Ancak gerçek bir işletme yönetiyorsanız ya da bütçesini denkleştirmeye çalışan bir tüketiciyseniz, dönemselliğin "yöntemler üstü" bir güç olduğunu çok iyi bilirsiniz. Belki de akademinin, hayatın bu kadar merkezinde olan bir olguyu artık yan bir başlık olmaktan çıkarıp ana masaya oturtmasının vakti gelmiştir. Çünkü ticaret, şıklara sığmayacak kadar dinamik akıyor.